MIFIM MI HNA SIN IN NUN CAWNG USIH
James Tin Kung
Bible: Matthai 2:1-12
Jesuh cu, Judea ram Bethlehem khua ah, Siangpahrang Herod bawi a si lioah khan a chuak. A Chuah tlawmpal ah cun arfi zohthiammi hna kha nichuahlei in Jerusalem khua ah khan an ra i, 2“Judah siangpahrang a si lai dingmi ngakchia a chuakmi cu khuazei ah dah a um? A arfi nichuahlei in a Chuah kha kan hmuh i amah biak awk ah cun atu hi kan ra,” an ti. 3 Cu bia cu siangpahrang Herod nih a theih tikah a awlok a chong ngaingai i cu bantuk cun Jerusalem khuami vialte zong kha an si ve. 4Tlangbawi upa vialte hna le Phungbia cawnp[iaktu saya hna kha a pumh hna i, “Khuazei ahdah Messiah cu a Chuah lai? Tiah a hal hna. 5 Annih nih, “Judearam Bethlehem khua ah,” tiah an leh.
7 Cucaah Herod nih cun nichuahlei mifim hna cu a thli tein a kawh hna i zeitik set ah dah arfi kha a Chuah ti kha fiang tein a hal hna. 8 Cun Bethlehem khua ah khan a kalter hna i, “Va kal ulaw ngakchia kong kha tha tein va hlat u; cun nan hmuh tikah ra ka chim than u law kei zong amah cu ka va bia ve lai,” tiah a ti hna. 9Siangpahrang nih a ti hna bang cun an kal; cun nichuahlei ah an rak hmuh cangmi arfi kha a lang than i an hmai ah a kal i ngakchia umnak cungah cun a dir. Arfi an hmuh than caah cun an i lawm tuk hringhran. 11 Innchung ah khan an vung lut i ngakchia kha a nu Mary sinah cun an vung hmuh. An khuk an i bil i an biak. Cun an zal chung khan laksawng an i chuah i an pek. 12 Pathian nih an mang ah Herod sin i kir ti lo ding khan a chimh hna i cucaah lam dang in an ram ah khan an kir.
BIAHMAITHI: Hi mifim mi hna tuanbia kong ahhin hlan chan khrihfabu tuanbia ah ruahnak phun hnih a rak um. Nichuahlei Khrihfabu nih, “Mifimmi hna cu hleihnih an si,” an ti. Nitlaklei Khrihfabu nih an laksawng phun thum zohchih in minung pathum an si, an ti i Caspar, Melchior le Balthasar an si, tiin an min tiang an rak chim. Hi mifimmi hna hi Judahmi an si lo, Zentel mi an si. Lam-hla piin an ra i Messiah a kawltu, a hmutu le a biatu, laksawng tiang a petu an si. Bawi Jesuh chuahnak tuanbia rel tikah anmah bantukin Jesuh a rak kawlmi a hohmanh an um lo. Hi mifim hna nun in khrihfa nih cawn awk tampi a um. Cucaah tukum Christmas ah mifimhna sin in nun cawng ve hna usih tiah kan sawm hna.
Pakhatnak: Mifimmi hna cu a kong lawng an rak hngalhmi Messiah kha an ton khawh. Nichuahlei mifim hna sinah arfi nih a hngalhtermi hna cu vawlei khamhtu Messiah a chuak lai ti a si. Arfi nih lam a hmuhsaknak hna lam kha an zulh i Jesuh sin an phan. Arfi zohnak in Messiah a chuak lai ti an hngalh tiang lawng in an tuanbia a dih lo. Jesuh sin tiang hrimhrim kha an kal i an biak.
Khrihfa sinak hi Pathian a um ti hngalh tiang lawng a si lo, Jesuh cu khamhtu a si ti theih le hngalh lawng hi a si bal lo. Mah pumpak nun ah Jesuh Khrih cu keimah Khamhtu le Bawipa a si tiah cohlan tiang kha a si. Phungchim thiammi nih hrinṭhannak kong an chimmi kan theih tiang kha hrinthar a si lo. Hrintharnak kong theih le hngalh tiang lawng kha hrinthar a si lo. Khrihfa nun cu theih le hngalh tiang lawng siloin nifatin kan nunnak ah a langmi nun a si. Cucu nun cu mifimmi hna nih an kan cawnpiakmi nun cu a si.
Messiah a chuak ti cu siangpahrang Herod zong nih a theih. Mifim mi hna nih, “Judah siangpahrang a si dingmi cu khoika ah dah a chuah?” ti bia an halnak khan a hngalh. “Messiah cu khoika ah dah a chuah lai,?” tiah bia a halmi hna Tlangbawi upa hna le phungbia cawnpiaktu hna nih khan, “Judearam Bethlehem khua ah a chuak lai,” tiah bia an lehnak khan a hngalh. Tlangbawi hna le phungbia cawnpiaktu hna zong nih khan an hngalh ko. Zeicahtiah an Cathiang (Mikah 5:2) chungah a rak i ṭial cang i an rel lengmang mi le an theih lengmang mi a si. Jesuh a chuahnak Bethlehem in meng ruk lawng a hlami Jerusalem ah a ummi an si ko nain Jesuh kha an tong lo. Mifimmi hna nih khan cun Jesuh a chuah kha an hngalh lawng siloin Jesuh kha an kawl i an hmuh. Theihmi le hngalhmi kha nunpi kan herh ko.
Kan Laimi lakah Kawlram pumpi hngalh in hlasak thiam Sung Tin Par nih hlasaknak Stage show cungah Lai thil tete aa hruknak thawngin miphun dang nih Lai thil an tlaihchan ngaingai. Nihin ah cun Kawlram chungah Lai thil aa hrukmi miphun dang an tam ngaingai cang. Asinain Lai thil aa hrukmi paoh kha Laimi an si lo. Cu bantukin Jesuh Khrih a chuak ti tiang lawng a theimi le a hngalmi tiang lawng kan si ahcun Jesuh Khamhnak kan co lai lo. Jesuh a tongmi kan si a herh. Jesuh kong a theimi paoh khamh kan si lai lo. Nunnak taktak in Jesuh Khrih a tongmi lawng nih khamhnak kan co lai.
Pahnihnak: Mifimmi hna cu miteirial le milungsau an si. Bible Hrilhfiah cauk rel tikah mifimmi hna hi lamhlapi in a rami an si. A cheu nih an laksawng zohchih in Arabia miphun an si lai, an ti. Arabia miphun an si ahcun Arabia ram in Bethlehem tiangah thla khat in thla hnih karlak an rau lai. A cheu nih Babilon miphun an si lai, an ti. Babylon miphun an si ahcun thla li in thla nga karlak an rau lai. A cheu nih Persia miphun an si lai, an ti. Persia miphun an si ahcun a kum in an rau lai. Persia ram le Judea ram cu aa hla tuk. Zeicahtiah, kha lio chan ah vanlawng a um rih lo, motor zong a rak um lo. Ke in kal chan a si, khualtawnnak ah kalauk cit in rak kal chan a rak si. Nihin nicaan lam a ṭhat bantukin lam zong a um lo. Ni khat le ni hnih khualtlawnnak men a si lo. Riahcaw an i phorh a herh lai. These ram an tan caan a um lai, fing le tlang an zulh caan a um lai. Chuk an zuan caan, cho an kai caan a um lai. Lamhla piin an ra. Judah miphun khualipi Jerusalem an phan. Kan hmuh cang rua lai tiah an ruah. An hmu hlei lo. Jerusalem pin ah kal a hau ṭhan. Meng zeizat khi dek an kal cang hnga. An tha a ba tuk cang ṭheu lai. Asinain an lung a dong lo. Messiah hmuh tiang in an kal.
Nu le pa le hawile hna, kan hmuitinh kan phak tiang kan kal a herh lai. Kan zumhnak hi a dongh tiang kan kal lo ahcun Jesuh kan tong kho lai lo. Kan lam cu sau ko hmanhseh; Jerusalem zong phan ko hmanh usih, Jesuh kan ton ṭung lo ahcun Bethlehem tiang kan kal a hau lai. Jesuh ton tiang tei a mami kan si a herh ko. Teimak nun hi mifimmi hna nih an kan cawnpiakmi nun cu a si. Jesuh kan hmuh tiang, Jesuh kan ton tiang hmai ah a kal dingmi kan si. Cucu nun cu Paul nih, “Tlik zuamnak ah khan ka tha a dihumnak in ka chuah cang, zumhnak kha fek tein kaa tlaih zungzal. A tu cu teinak laksawng nih khan a ka hngah ko cang,” a timi nun cu a si (2Timote 4:7-8). Lungsaunak le teirialnak hi teinak petu an si zungzal. Electric ceunak Mei-lung a rak sertu Thomas Edition nih, “Teinak cu lung donghnak phen (pin) te ah a um,” a rak ti. Peter le a hawile nih nga tampi an tlaihnak kha zan khuadei sur an cheh i an lung a dongh hnu, an bat tuk hnu i an hei ihneekmi teirialnak in a chuakmi a si.
Pathumnak: Mifimmi hna cu Messiah sin a hruaitu hna arfi an hmuh tikah an ilawm. Mifimmi hna kha Jerusalem an luh ah khan arfi an zulhmi kha a tlau. Jerusalem in an chuah tikah khan arfi kha an hmuh ṭhan. Arfi an hmuh ṭhan caah an ilawm hringhran tiah Bible nih a chim. Mifimmi hna cu Messiah ton khawhnak lam a hruaitu hna arfi an hmuh ah khan an ilawm. Siangpahrang Herod innchung i luh kha an ilawmhnak a si lo. Vawlei bawi an ton kha an ilawmhnak a si lo. U le nau hna, kan ilawmh tawnnak te kha ruat hmanh usih. Salm catialtu nih, “Na biakinn chungah a ummi cu zei tluk in dah an ilawmh. Nangmah thangṭhatnak hla a sami cu zei tluk in dah an tha a nuam. Nangmah sin in thazaang a lami hna cu zeitluk in dah an ilawmh, Zion tlang i va kal a duhmi hna cu zeitluk in dah an ilawmh” a ti (Salm 84:4-5). Kan nunnak cio hi i zoh hna hmanh usih. Biaknak kong ah maw kan ilawmh deuh, zei dang vawlei kong ah dah kan ilawmh deuh?
Tukum Chrihmas ah zeidah kan ilawmhnak a si lai? Vawlei thil ah kan i lawm tuk sual lai maw? Einak le dinnak ah kan ilawm tuk sual lai maw? Khrihfa kan ilawmhnak cu ei le din ah a si lo, hruk le aih ah a si lo, khuasak tintuk thatnak ah a si lo. Khrihfa kan ilawmhnak taktak cu Bawipa he kan i tonnak ah a si. Bethlehem caw-inn i kan caah a chuakmi Jesuh kong ah i lawm hna usih. Bible relnak ah i lawm usih. Thlacamnak ah i lawm usih. Mihar bawmhnak ah i lawm usih, rian ṭha ṭuannak ah ilawm hna usih. Jesuh he a kan tontertu thil ah i lawm hna usih.
Palinak: Mifimmi hna cu an khuk an i bil i Jesuh an biak. Mifimmi hna cu innchung ah an vung lut i Jesuh kha a nu Mari sin ah an hmuh tikah khan an khuk an i bil i an biak. Khrihfa nun cu khukbil a si. Thlacam nun a si, toidor nun a si. Mi cheu nih cun hi mifimhna hi siangpahrang an si, an rak ti. Cucaah Khrihfa hlabu No. 93 ah, “Nichuahlei siangpahrang kannih, Pathum nih khual kan tlawn pah in, Lo le cerh le fing le tlang ah arfi kan zulh lengmang,” tiah hla zong an rak phuahnak kha a si. An minung sinak kha Bawi Jesuh kehram ah an ṭhumh dih, Jesuh hmai ah an kun, an khuk an i bil. Pathian a tongmi minung tampi hi an i ṭhum. An khuk an i bil.
Naaman: kha thumh nun a ngeih hnu lawngah a dam. Naaman kha ralbawi a si, Siria ram teinak petu a si, vawlei mit in mi lianngan a si, siangpahrang hmanh nih hmaizahnak a pekmi a si. Mirum taktak a si: laksawng aa kenmi kha ngun talent 10, sui shekel thongruk, puai puan zun hra a si. Asinain mi thinghmui a si i damnak hmuh duh ah Profet Elisha ton ding ah a kal. Namaan cu a rang hna le a rangleng hna he Profet Elisha innka hram ah cun a va dir. Elisha nih cun leng chuak loin a lamkaltu pakhat a hei thlah i, “Va kal law Jordan tiva ah voi sarih in vaa kholh,” a ti. Namaan cu a thinhung tuk. “Ka sin ah a hung chuak lai i a dir lai i ka zawtnak zawn ah khan a kut a zao lai i a Pathian min kha a auh lai,” tiah a ruah. A mawh lo: ralbawi a si, mi nih an upatmi a si, mirum a si. Profet nih upatnak he a ka ton rua lai tiah a ruah. Minung lei sinak vialte aa ṭhumh hlan cu a dam kho lo. Zei ah a rel lomi thil, zei ah a rel lomi hmun Jordan tiva ah khan, Pathian minung bia a ngaih i a tuah hnu lawng ah khan a dam (2 Siang 5). Naa ṭhumh lo ahcun thlarau damnak na hmu lai lo. Na khuk naa bil lo ahcun thlarau damnak na hmu lai lo.
Paul zong nih, “Judah miphun thiang ka si, Benjamin hrin ka si, phung zulhnak ah farasi ka si,” a timi vialte kha Jesuh a ton hnu ah cun a thumh dih. Bawipa hmai ah cun kan khuk kan i bil a hau. Cu phun ka si e, kha phun ka si e, anih ka si e, kha kha ka si e, ti vialte kha kan ṭhumh a herh. Uah le midang zeirel lo te hna hi mah sunghnak tu a si deuh. Johan: Nu hrin vialte lakah a ngan bik hmanh nih, “Kei cu ka zor lai, anih cu a thangcho lai,” a ti. Kan minung sinak kan iṭhumh lo ahcun kan thlarau damnak tiang kan sung lai. Pathian minung hna hi an iṭhum dih. Johan nih, “Bawipa caah lam rak remh u, lam rak sial u,” a timi hi kan thinlung ko hi dah kaw remh a herhmi a rak si cu. Mifim mi hna khukbilnak hi tukum Christmas ah cun i cawn hna usih.
Panganak: Mifim mi hna nih Jesuh cu laksawng an pek. Mifim mi hna cu Jesuh an hmuh i an ton tikah khan an biak hnu ah an zal chung khan laksawng an ichuah i an pek. Cu an laksawng cu: sui le frenkinsen zihmui le mura zihmui an si. Khrihfa biaknak hi peknak in aa thawk i peknak in a dongmi tuanbia a si. Pathian nih a Fapa kha zuah loin vawleimi kan caah a peknak in aa thawk i Jesuh Khrih nih vailam cungah a nunnak aa peknak tiang a si.
Paul nih, “Pathian nih a kan zangfahnak a nganmi ruangah hin Pathian sin ah a nung in pekchanhmi raithawinak bantukin i pe tuah u,” a ti (Rom 12:1). Pathian nih a kan pek bantukin kannih zong amah sinah i pek ve kha a kan fial. Kan lungthin pek a kan fial. Chawva le thawhlawm pek a kan fial. Cheuhra cheukhat hrimhrim hi cu Pathian nih, ‘Keimah ta’ a ti, ‘Nan ka pek lai,’ a timi a si (Malakhi 3:6-12). Bawi Jesuh nih, “Nan chaw a umnak ah nan lung zong a um ve lai,” a ti (Matt 6:21).
Johan Thawngṭha cauk chung i Bawi Jesuh nih a tuahmi khuaruahhar tuanbia pawl hi zoh tikah minung tel loin Jesuh nih khuaruahhar thil a tuah lo. Mitsur hang a cantermi ti kha sinum hna nih lung ralca chungah an than i an rawnmi ti a si (John 2:7). Mi thongnga khim lakin a pekmi hna changreu kha ngakchia pa nih aa funhmi le Jesuh sin ah an rak pekmi kha a si (John 6:9). Lazaruh thawhṭhannak tuanbia ah khan thlan khar lungpher kha Jesuh nih thawn a fial hna (John 11:39).
Nangmah peknak a um ve lo ahcun Jesuh nih na khrihfabu ca le na miphun caah thil lianngan a tuah lai lo. Jesuh nih nangmah le keimah a kan herh. Mifim hna laksawng nih khan Jesuh siangpahrang a sinak a langhter, tlangbawi a sinak zong kha a langhter. Na ti khawhmi thil na tuah ve lo ahcun Jesuh nih thli lianngan a tuah lai lo. Biakinn sak aa timmi hna nih na pek ve lo ahcun Bawipa nih rian a ṭuan lai lo, Biakinn cu aa sa lai lo. Bawipa sin ah laksawng pek hi mifim hna nih an kan cawnpiakmi nun a si. Midang kan pek hna ve tikah petu kan dam tawn.
Paruknak: Mifim mi hna cu lam dang in an kir. Mifim mi hna nih Jesuh an va ton tikah khan an mui aa thleng lo. An thilthuam zong kha aa thleng lo. An kirnak lam tu cu aa dang. Bawi Jesuh zaam ko i a tuahtu Herod sin cu an kir ti lo. Kum hnih tang ngakchia a that i chungkhar tampi lungkuai le ngaihchia in a ṭahtertu Herod sin ah cun an kir ti lo. Lam dang in an kir. Pathian nih an mang ah lam dang in kir a fialmi hna a zultu kha an si. Khrihfa kan si ruangah kan muisam hi aa thleng lem lai lo. Kan nundan tu cu aa thlen awk a si. Bawi Jesuh nih Kana khua nupiṭhitnak ah khan thlennak a tuahmi cu ti an rawnnak ralca kha a si lo. A chung i rawnmi ti kha a si. Ti sawsawh a si nain mitsur zu ah a canter, din awk ṭha ah a canter i mi nunnak caah khimnak le diriamhnak a pek.
Khrihfa cu kan nun in Pathian ngaihchiatnak a tuah lengmang ding kan si lo. Kan minung hawi ngaihchiatnak a tuah lengmang ding kan si lo. Bawi Jesuh kha lungtak in a kawl i a tongmi hna paoh cu nunthlennak an ngei. Na hrinthar hnu ah thil ṭha lo na tuah lengmang ko ahcun na hrintharnak cu lunghrinh awktlak a si. Na hrinthar hnu ah na hawinu na hawipa ngaihchiatnak na tuah peng ko a si ahcun na hrintharnak cu lunghrin awk a phu. Hrintharmi cu an nun aa dang tawn. “Vancung pennak a nai cang, nan sualnak kha mer tak cang u, nan nun i thleng u,” (Matt 3:2; 4:17) timi Baibal bia kha tukum Christmas ah cun kan nun ah lang hram ko seh.
TLANGKAWMNAK:
Tukum 2025 Christmas cu a kong kan theihmi Jesuh kha lungtak tein kan kawl caan, Jesuh kan ton caan, Jesuh kan biak caan, kan nun kan i pek caan, vawlei sining hnulei chit in Pathian lei ah kan nun kan i mer caan si ko seh tihi kan sawm hna. Bawipa nih thluachuahnak kan pekpiak ko seh!
(A Facebook cahmai ah a tar mi ka tar chin mi a si)
Advertisement
EmoticonEmoticon